مسعود نوائيان
کارشناس بهداشت حرفه ای
38001 ماده 1- هدف از تدوین این آیین نامه اجرای ماده 30 قانون کار کشاورزی در مورد آن عده از کارگران کشاورزی موضوع مواد 1 و 2 قانون فوق است که در کارهای مربوط به مبارزه شیمیایی با آفات در مزارع و اماکن کشاورزی شرکت می کنند.
تعاریف:
38002 ماده 2- کارگر کشاورزی سمپاش: منظور از کارگر کشاورز سمپاش در این آیین نامه کارگری است که به هر عنوان به موجب قرارداد کتبی یا شفاهی با کرفرما یا نماینده او تعهد نماید در مقابل دریافت حقوق یا مزد به یک یا چند کار از کارهایی که مبارزه شیمیایی با آفات بوسیله سموم دفع آفات نباتی مربوط می شود و مستلزم تماس و سر و کار داشتن مستقیم با سموم دفع آفات نباتی باشد مبادرت ورزد.
38003 ماده 3- کارفرمای سمپاشی کشاورزی: کارفرمای سمپاشی کشاورزی که به اختصار کارفرما نامیده می شود. از لحاظ این آئین نامه حقیقی یا حقوقی است که کارگر کشاورزی سمپاشی طبق قرارداد کار برای از یا از طرف او در یک یا چند شغل از مشاغل مربوط به مبارزه شیمیایی با آفات کار می کنند.
تبصره: در صورتی که عملیات مبارزه شیمیایی با آفات توسط شرکتهای خصوصی دفع آفات موضوع ماده 21 آیین نامه اجرائی قانون حفظ نباتات انجام پذیر شرکت های مذکور از لحاظ این آیین نامه جانشین کارفرما محسوب شده و علاوه بر رعایت مقررات مندرج در آیین نامه اجرائی قانون حفظ نباتات مکلف به رعایت کلیه مقرراتی خواهند بود که در این آیین نامه به عهده کارفرمای کشاورزی محول شده است.
38004 ماده 4- آفات: منظور از آفات در این آیین نامه کلیه موجودات زنده ای که در مزارع واماکن کشاورزی به طور مستقیم یا غیر مستقیم موجب تقلیل کمی و کیفی محصولات و فراورده های کشاورزی می شود.
38005 ماده 5- سموم دفع آفات نباتی: منظور از سموم دفع آفات نباتی هر گونه مواد شیمیایی معدنی یا آلی یا هورمونی و یا بیولوژیک است که بتوان با کاربرد آن به طور مستقیم و یا غیر مستقیم از زیان آفات زنده به محصولات و فراورده های کشاورزی و دامی جلو گیری کرده یا آن را متوقف یا محدود نمود.
38011 ماده 11- وسایل حفاظتی: به هر نوع وسیله اطلاق می شود که با کاربرد آن بتوان هنگام کار از خطر تماس سموم دفع آفات نباتی با بدن و یا ورود آن به بدن کاست و یا از آن ممانعت به عمل آورد نظیر کلاه ، عینک، دستکش، ماسک، چکمه، لباس های غیرقابل نفوذ آب و غیره.
38012 ماده12- روش های حفاظتی: به روشهایی گفته می شودکه با رعایت آن بتوان خطر ورود سموم دفع آفات نباتی را به بدن در حین مصرف تقلیل داد. مانند حرکت در جهت پشت به باد در موقع محلول پاشی یا تنظیم ارتفاع پرواز در سم پاشی های هوایی و نظایر آن.
38013 ماده13- مسمومیت: عبارت است از اختلالات موقتی یا دائمی فیزیولوژیک و بیوشیمیک که در نتیجه ورود سم به بدن از یک راه خاص یا راههای مختلف بوجود می آید.
وظایف کار فرما:
38016 ماده 16- تأمین سم یا سموم مورد مصرف به مقادیر مورد نیازباتوجه به توصیه های سازمان حفظ وزارت کشاورزی در بسته بندی های مصوبه به عهده کارفرما است.
38017 ماده 17- تأمبن وسایل مخصوص آماده کردن سم مناسب با نوع سم و روش سمپاشی و حجم کاری بعهده کارفرما می باشد.
38019 ماده 19- تأمین وسایل حفاظتی مندرج در ماده 11 متناسب با نوع سم و روش و روش سم پاشی بعهده کارفرما می باشد.
تبصره – وسایل حفاظتی باید سالم و بدون عیب و نقص بوده و مرتباً مورد بازبینی قرار گیرد تا در صورت بروز عیب و نقص و یا بی اثر شدن مواد عمل کننده، موجود در قوطی فیلتر ماسک ها نسبت به رفع نواقص یا تعویض آن اقدام شود.
38023 ماده 23- کارفرما مکلف است قبل از شروع عملیات سمپاشی آموزش های لازم را به کارگران کشاورزی سمپاش بدهد.
آموزشهایی که باید به کارگران کشاورزی سمپاش داده شود شامل موارد زیر میباشد:
1- درجه سمیت سم مورد حمل.
2- راههای نفوذ سم مورد عمل به بدن همراهبا توضیح بیشتر درباره ی راه نفوذی که باعث خطرات بیشتری می شود.
3- طرزآماده کردن سم مورد عمل، طرز استفاده از روش یا روشهای صحیح سمپاشی با سم مورد عمل نحوه ی شستشو و نظافت وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی و وسایل حفاظتی در خاتمه کار هر روزه.
4- نحوه ی استفاده از وسایل حفاظتی و ضرورت استفاده ی صحیح از آن.
5- احتیاطاطی که باید از ابتدای باز کردن بسته های سم تا انتهای عمل سمپاشی برای جلوگیری از خطر مسمومیت رعایت شود.
6- علایمی که در صورت بروز مسمومیت ممکن است در شخص مسموم ظاهر شود.
7- اقداماتی که باید به عنوان کمکهای اولیه در صورت مشاهده ی علایم مسمومیت در مورد شخص مسموم به عمل آید.
تبصره1- سطح این آموزش ها باید حداقل در حد مطالب مندرج در برچسب مصوب سم مورد عمل باشد از نشریات سازمان حفظ نباتات نیز می توان در زمینه های فوق برای آموزش بیشتر استفاده نمود.
تبصره2- کارفرما می تواند در صورت نیازو امکان علاوه بر آموزش شفاهی یک نسخه کتبی از مفاد مطالبی که آموزش داده نیز به هر کارگر کشاورزی سمپاش بدهد.
38024 ماده 24- کارفرما مکلف است در طول مدت سمپاشی بر کلیه عملیات سمپاشی نظارت نماید، برای انجام این نظارت لازم است کارفرما در طول مدت سمپاشی برای مراجعات ضروری یک نسخه از این آیین نامه و یک نسخه از برچسب سم مورد عمل و در صورت امکان سایر نشریات مربوط به آن را همراه داشته باشد. هدف از این نظارت موارد زیر می باشد:
1- حصول اطمینان از سالم و قابل استفاده بودن وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی و وسایل حفاظتی .
2- حصول اطمینان از آماده کرن صحیح سم و رعایت روش صحیح سمپاشی و استفاده صحیح از وسایل حفاظتی.
3- حصول اطمینان از نظافت و شستشوی وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی و وسایل حفاظتی در خاتمه کار هر روز .
4- حصول اطمینان از دفن ظروف سم در جای صحیح یا از بین بردن آن به نحو صحیح و ریختن آب شستشوی وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی در جایی که ایجاد خطر می کند.
۵- اطمینان از سلامت کارگران کشاورزی سمپاش در طول مدت سمپاشی و انجام به موقع کمکهای اولیه و مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز مسمومیت.
وظایف کارگر کشاورزی سمپاش:
39025 ماده25- کارگر کشاورزی سمپاش مکلف است به آموزشهایی که توسط کارفرما داده می شودتوجه نماید و اگر مطالب آموزش داده شده را بطور کامل و صحیح درک نکند و یا در نحوه اجرای آن ابهام داشته باشد باید درباره آن سوال کرده و تا روشن شدن مطلب و رفع ابهام موضوع را پیگیری نماید.
38026 ماده 25- کارگر کشاورزی سمپاش مکلف است برای آماده نمودن سم مطابق آموزشهای داده شده عمل نماید.
38027 ماده 27- کارگر کشاورزی سمپاش باید عمل سمپاشی را به ترتیبی که آموزش داده شده انجام دهد.
38028 ماده 28- کارگر کشاورز سمپاش باید از وسایل حفاظتی به ترتیبی که آموزش داده شده است استفاده نماید.
38029 ماده 29- کارگر کشاورزی سمپاش باید وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی و وسایل حفاظتی را پس از خاتمه کار هر روز طبق آموزشهایی که داده شده شستشو و نظافت نموده و هر کدام را در جای مخصوص خود قرار دهد و پس از آن نسبت به شستشو و نظافت و تعویض لباس خود اقدام نماید.
38030 ماده 30- کارگر کشاورزی سمپاش مکلف است به محض بروز هر گونه نقص یا خرابی در هر گونه نقص یا خرابی در هر یک از وسایل آماده کردن سم یا وسایل سمپاشی و یا وسایل حفاظتی فورا مراتب را برای رفع نقص و خرابی به کافرما اطلاع دهد.
38031 ماده 31- کارگر کشاورزی سمپاش مکلف است به محض مشاهده علائم مسمومیت در خود و یا هر یک از کارگران کشاورزی سمپاش دیگر ضمن اطلاع فوری به کارفرما جهت تامین معالجات پزشکی نسبت به انجام کمکهای اولیه که آموزش آن را دیده است اقدام نماید.
38032 ماده 32- کارگر کشاورزی سمپاش باید کلیه احتیاطاتی که به او آموزش داده شده از ابتدای شروع کار هر روز تا شستشو و نظافت شخص خود پس از خاتمه کار هر روز رعایت نماید.
38033 ماده 33- این آئین نامه مشتمل بر مقدمه، 4 فصل، 33ماده، 16 بند، 18 تبصره و یک پیوست می باشد، به استناد ماده 30 و بند یک 32 قانون کار کشاورزی تدوین و در جلسه مورخ 3/ 3/ 63 به تصویب نهایی شورای عالی کار کشاورزی رسید و قابل اجرا است.
